Koń zimnokrwisty w typie sztumskim

Konie zimnokrwiste w typie sztumskim - charakterystyka rasy

Są najcięższym regionalnym typem koni zimnokrwistych hodowanym w Polsce. Zostały one ukształtowane na bazie rdzennego materiału przy udziale zachodnioeuropejskich reproduktorów zimnokrwistych w rejonie Powiśla oraz Warmii i Mazur, gdzie ciężkie i trudne do uprawy gleby wymuszały konieczność utrzymywania szczególnie mocnych koni roboczych. Konsekwentna i planowa praca hodowlana, racjonalne żywienie pielęgnacja oraz wielopokoleniowe zamiłowanie hodowców pozwoliło na wytworzenie koni sztumskich, będących kulturowym dziedzictwem tych regionów Polski. Konie sztumskie charakteryzują się większym kalibrem i znaczną limfatycznością w porównaniu do pozostałej populacji koni zimnokrwistych hodowanych w Polsce. Popularny obecnie dolew krwi importowanych koni zimnokrwistych prowadzi w konsekwencji do zatracenia pierwotnego genotypu i fenotypu koni sztumskich. Dlatego konieczne jest rozpoczęcie ochrony tej populacji odznaczającej się cennymi cechami genotypowymi i fenotypowymi. Konie sztumskie wytworzone na ciężkich glebach Powiśla oraz Warmii i Mazur powinny nadal być utrzymywane w podobnych warunkach środowiskowych, głównie na terenie województw: pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, zachodnio-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Jako ciężkie stępaki powinny być one w dalszym ciągu wykorzystywane do prac polowych, szczególnie w gospodarstwach ekologicznych i agroturystycznych oraz do prac pielęgnacyjnych i transportowych w lasach i na terenach o wysokich walorach przyrodniczych.

Celem programu jest zachowanie specyficznego genotypu koni sztumskich w typie ciężkiego stępaka, o konstytucji limfatycznej i dużej masie ciała umożliwiającej wydajną pracę w stępie z dużymi obciążeniami. Wymagane jest, aby charakteryzował się dużą, ale proporcjonalną do masy ciała głową, o profilu prostym lub z lekką tendencją do profilu garbonosego, z wyrazistym, choć małym, żywym okiem, małymi, ruchliwymi, uszami, prawidłowo osadzoną szyją z okrągłym grzebieniem, umięśnioną i szeroką, sprawiającą przez to wrażenie krótkiej, piersią szeroka z wyraźnymi zaczepami mięśni, kłodą mocną, głęboką z prostą i krótką linią grzbietu, o dobrze wysklepionym, ale nie obwisłym brzuchu, z lekko skośnym zadem o niskiej nasadzie ogona. Zad powinien być bardzo dobrze umięśniony i rozłupany, przez co może sprawiać wrażenie przebudowanego; portki powinny być wyraźnie wypełnione, kończyny szeroko ustawione, mocne, nieco limfatyczne, o krótkich nadęciach a kopyta mocne, szerokie i proporcjonalne do masy ciała.

Teren występowania rasy to Powiśle, Warmia i Mazury.

Wymiary pożądane w wieku około trzech lat:

  • wysokość w kłębie: klacze 155 – 165cm, ogiery 157 – 169cm
  • obwód nadpęcia: klacze 24 – 27cm, ogiery 26 – 30cm
  • obwód klatki piersiowej: >210cm

Fot. G. Polak

Liczebność

Liczba ogierów i klaczy sztumskich uczestniczących w programach w latach 2008 - 2018

Liczba ogierów i klaczy sztumskich  uczestniczących w programach w latach 2008 - 2018 Liczba ojców i źrebiąt sztumskich  uczestniczących w programach w latach 2008 - 2018
20082009201020112012201320142015201620172018
L. klaczy zakwalifikowanych2282984715526837939171078120312541305
L. stad8387121157185209198226251261264
Śr. kl/stado2,753,433,893,523,693,794,634,774,84,84,9
Dopuszczone og. sztum.931930767739740246396419479529 (418)*585 (419)*
Og. sztum. użyte66103154163189194212236257244
Śr. kl/og (1./4.)0,240,320,610,750,923,222,322,572,512,993,11
L. klaczy-matek104188298383469513600 873927927
L. źrebiąt104189299386471515604875932928
* ogiery żyjące

Liczba klaczy sztumskich w poszczególnych województwach (2018)

Liczba klaczy sztumskich w poszczególnych województwach
Województwol. klaczy
pomorskie400
mazowieckie360
warmińsko-mazurskie159
kujawsko-pomorskie97
dolnośląskie77
łódzkie69
świętokrzyskie44
małopolskie39
wielkopolskie20
śląskie14
opolskie12
lubuskie5
lubelskie4
zachodniopomorskie3

Zmiany podstawowych wymiarów klaczy sztumskich w latach 2008-2018

20082009201020112012201320142015201620172018
Średnia wysokość w kłębie157,9158,2158,3158,6158,6158,7158,8158,8158,9158,9158,8
Średni obwód nadpęcia25,2025,4025,4025,4025,5025,5025,5025,5025,4025,425,4
Wysokość w kłębie
Obwód nadpęcia